monita

Өглөө автүобусанд орлоо. Кондуктор ажилдаа түүртэнэ. Тэндээс мөнгөө өгч байгаа хөөрхий оюутныг загнан: тэнэг юм уу хаашаа юм, Наад  Визагаа олигтойхон харуулчихаач" Чи одоо ямар бутархай мөнгө өгдөг юм бэ ? гээд л ялих шалихгүй юман дээр бухимдана

Ажил дээр очлоо. нэрийг нь хэлээд яахав нэгэн бээр ажлаа хийж байгаа мөртлөө ганц нэг асуусан асуултанд бухимдааж , . "...Ядаргаатай юм, Би ууртай байна. надыг битгий уурлуудаад бай" гэнэ.

Өдөр нь ажил хөөцөлдөж байгаад нэг байгууллага дээр мэдээ баримт авахаар орлоо. Нарийн бчииг нь ажлаа хийж байгаа мөртлөө уурлана. "та одоояагаад байгаа юм бэ ? ...

Хүн болгон заавал уйдах албагүй л дээ . Гэхдээ мэдээж нэг нь баярлаж байхад нөгөө нь гуниглана. Мэдээж өдөр болгон шинэ учраас , өдөр болгон өөр , өдөр болгон давтагдашгүй учраас, хүн болгон адилгүй учраас л тэгдэг байх. 

Энэ ажлаа,  амьдарлын хэв маягаа хүн өөрөө хэрхэн төсөөлж байгаагаас, хорвоог хэрхэн  харж байгаагаас нь шалтгаалдаг гэж боддог би . Тунгалаг шилний цаанаас хорвоог харж байгаа хүн өөр, Бохир шилний цаанаас харж байгаа хүн хорвоог харж байгаа бохироор төсөөлж таараа ш дээ.

Гэхдээ өнөөдөр би уйтгартай байнаа. Хүмүүс тус бүрийнхээ асуудалд түүртээд , Би болохоор өдөр тутмынх...

Нулимстай нүдэнд тороогоод үлддэг*

нутгийн бараа ээжийн үнэтэй

ариухан шороогоо алгандаа дээдэлсэн алтан нутаг аавын түшигтэй...



түүхий цагаан тоосгон байшингууд, хашаанууд... бүхэлдээ сумын төв маань тийнхүү шавраар босжээ...

би сум уруу наадмын гурван өдөр явган хүрч ирдэг байлаа... улаан эргээс хойшоо, голын хөндийг дагаж баруун талыг нь барьж алхсаар Цагаан Чулуутад зусаж буй гэртээ хүрнэ. маргааш өглөө нь түрүүнийхээ замаар буцаад сум уруу... хурдны морь унах нас болоогүй тул гологдож, хонинд явах ээлж хүлээх насанд хүрээгүй жаал хүү... тийн ийш тийш зөвхөн явган гүйдэг байлаа ганц би ч биш ...

За саяхан нэг шийдвэр гаргацан.
Юу вэ гэхээр тамхинаас гарах... ...Татдаггүй байсан л даа. Тэхдээ гарч байгаа... Юу гэсэн үг юм бэ?
Хааяа шар айраг шимэнгээ тамхи гээч хорыг татаж устгах ажилд гар бие оролцдог байснаа саяхны нэг өдрөөс тэр хорыг өөр бусад зарим нэг нөхөдтэй нь хамт хаяхаар шийдэв. Одоо дахиж ам руугаа явуулахгүй гэсэн шийдвэр байлаа гэж.

Энэ тэгээд бид нарт ямар хамаатаймбэ? би тамхи үнэртсэн охинтой өөрөө тамхи таталгүйгээр үнсэлцэж чаддаггүймаа... Тэгээл дараа үнсэлцэж магадгүй гээд чамд ч бас хэлжийхгүй юу даа ;)

Эрчүүд бол яахав татаа тат. охидуудаа битгий тамхи...

    Би гэдэг хүн эмчилгээ хийлгэжаагаа ч юм шиг хийлгээгүй ч юм шиг.  Яах гээд байгаа нь мэдэгдэхгүй нэг амьтан дэмий оргиол. 3 өдөр улсын эмнэлэгт хэвтсийн зайлуул тэгсэн 2 өдөр нь очоогүй сүүлийн өдөр нь очсон чинь шинжилгээний хариу гараад хагалгаа хийх боломжгүй гэсэн нэг юм нь муу байнаал гэсэн. Тэрийг нь эмчлэхийн тулд хувийн эмнэлэгт хэвтвээ. Чухам л тэр эмнэлэг нь сайн гэсэн, мэргэшсийн гэсэн, мээдкүүээ өчнөөн цаг хугацаа, мөнгө төгрөг зараад ч миний бие сайжирсиймуу, муужирсиймуу бүү мэд. Лав мэдэгдэх юм байхкүү, хагалгаандаа орох гээд ирсэн эдгээгүй байна л гэсэн. Тэгээл би чинь хуви...

Хардалтаа гэж... Би нээрээ муухай хартай нөхөр байшүү. Сүүлдээ зүүдэндээ хүртэл харддаг болсон байна хэхэ. Саяхан нэг зүүд зүүдэлсийн. Тэгсэн ингэдийн. Би цахилгаан шат хүлээгээд зогсож байсан чинь ирээд онгойсон чинь манай хэд бүгдээрээ суужийхын тэгснээ өө багтахгүй суулгахгүй гээл намайг түлхээл би оркээл хэхэ тэгсэн Юки, Үнка 2 хамгийн наана зогсцон бүүр түлхсээр байгаад суулгахгүй яваад өгчийгаам. Би тэгээл шарандаа хойноос нь шатаар гүйгээ л...
...Тэгээ л орой болохоор байнгын гэгэлзээстэй... Нөгөө хэд чинь уулзаж байгаам биш байгаа гээл байнгын хардаастай... Эртүүд тэр нэг хүн бол байг...

Шүд, амны эрүүл байдлаас маш олон төрлийн өвнүүд хамаардаг. Нөгөө хоолойны өвчин зүрхэндээ ордог гэдэг өвчинд хүртэл хорхойтой шүд нөлөөлдөг байх юм. Мөн хоолны зажлалтаас ходоод гэдэсний замын өвчнүүд үүсч байдаг байна. Амны хөндий бохир байхад тэнд нянгууд өсөж үржин өвчлүүлдэг байна.

Хүүхдийн шүдийг дээд доод 4, 4н шүд гарч ирснээс хойш тогтмол угааж хэвшүүлэх хэрэгтэй ба чихэрлэг зүйлийг битгий ид гэхийн оронд анхнаасаа өөрснөө өгөхгүй байх хэрэгтэй гэнэ. Мэдээж хүүхэд л болсон хойно битгий, боль гээд за гэсэн ч хэдхэн минутын дараа мартаад л гүйж явдаг шүү дээ.

Монгол эцэг эхчүүд х...

бие бүрэлтэхүүн гэж яридаг, тэгж ч шийддэг хүмүүс...

хар нүдэн ямар.... цагаан архи + (нь) айраг = хар нүдэн биш...

хилийн застаавын хар нүдэн...

тэгээд дэвхийтэл  босоод, сархийтэл жагсаад, цангинтал мэндэлдэг,

үг үйлдэл бүгд зэрэг зөрөхгүй,

хоёр хүний нэг нь заавал дарга.

хоорондоо зэрэглэлээр харилцаж хариуцлагыг үүрнэ. ЭНЭ ЯМаР хүмүүжиж болмоор амьдралын дэглэм гээч...

эмч нар хордлого/ за муугаар ярий, архины/ клиййзэн гээд тэгдэг тавих гэсэн /боривондоо баастай гэдэг/ мундаг том дуутай бацаанууд, явмаар газар....

ээжийн хүү эх орны хүү болох тушаал...

...

...зугаа төдийхөн хийхгүй шүү, дуугүй суугаад л дотороо бодно, будаагаараа галална, юу ч хийхгүй, хүнд ч өөртөө ч хор хүргэхгүй, үйлдэл хийхгүй шууд л.. суугаад бодно.

төсөөлнө энэ миний амьдралын, оршихуйн онцлог, боломж ба эрх чөлөө, би аз жаргалтай хүн....

баргийн юманд инээхгүй /зүрүүд эрийг олон зуу удаа үзээд ийм болцийн/

олонхын бодол санаа, нийгмийн үнэт зүйл, амьдралын зорилго, эв түнжин, манж байшир зан юу ч байхгүй.. энэ сонин ч биш...

эрх чөлөөт амьдралын минь энэ хэв маяг бол тэнэглэлийн аз жаргалаар дүүрэн дулаахан нуга юм.

...

Бичсэнadmin on 2007-09-12 11:27:50
Contributed by s_b_baterdene

СААБУН
...Гал, усны аюул...Галт уулын дэлбэрэлт, газар хөдлөлт... Элдэв янзын осол... Энэ бүхнээс авран хамгаалсан, урьдчилан сануулсан, ухаалаг, эр зоригтой амьтад, тэдэнд зориулсан хөшөө дурсгал...
...Живж буй онгоцноос өчнөөн, төчнөөн хүний амь аварсан далайн гахай /дельфин/-ны хөшөө...Хаана ч билээ дээ, ямар учиртай ч билээ яг одоо санахгүй байна мэлхийнд зориулж босгосон хөшөө... Шуудан зөөгч тагтааны хөшөө...гээд элдэв янзын амьтдад зориулсан хөшөөнүүд энэ дэлхийн өнцөг булан бүрд байх ажээ. Тэднээс хүний хамгийн дотны...

Ёстой мэдэхгүй юмаа. Хэзээ хэдийд яаж яваад ийм нэгэн болчихсоноо . Дуртай үедээ инээж байрлаж, хөөрч чадахаа ч байчиж. Нэг  л их ажилд нухлагдсан амьтан.

Хичээлийн шинэ жил гээд сургуулийнхаа, ангинхаа хэдэн нөхдэйгээ ууулзаад л , тэдэндээ  гайгүй харагдаж гэж хэрэндээ л  формоо индүүдээд л хөөрч догдолж очдигсон. Шинэ гутал авахаараа тэрийгээ өмсөж очихоос их ичинэ. Зориуд миаруулж байгаад өмсөж ирнэ. Цаг урагшилаагүй байхад нээх эрт харанхуй болноо.Өглөө хичээлдээ явдагий хэлэх үү. Босох тун дургүй дээ. Тэр үед хүүхэд ч байж.Уг нь манай гэр сургуулиас 2 буудын цаана л даа. Өглөө эрт дүүтэ...

би жаахан байсан юм, жаал хүү байж дээ.

айлын гэрийн гадаа суугаад найзтайгаа тоглож байсан юм. өндөрлөж зассан гэрийн Буйрын хананы тойргоос арай нэг илүү гарсан хэсэг дээр суугаад шороо идэж байсан хэрэг л дээ. тэгсэн гэнэтхэн толгой эргээд, газар босож ирээд тух руу аваад хаядаг юм байна. босоод ирсэн хөл чичигнээд ахиад газар босож ирээд саваад хаядаг юм байна. унасан чигээрээ нүдээ аньж хэсэг хэвтээд босоод ирсэн. бүх юм сангираад, сандаачаад хаячихжээ... гэрийн хэдэн унинууд унаж, зарим нь хугарч, тогоотой өрөм хөндсөнөөс ноцтой юм болоогүй л байсандаг.

ёстой сонсоогүй үг. ГАЗАР ХӨДЛӨХ г...

-Байдлыг тодруулж байгаа,

байдал торуулагдсаар байгаа, эцсийн хариуг одоогоор өгч чадахгүй байна. хэнч өгч чадахгүй....

худалч, хулгаач,.. хэн одоо эрх бариж байна тэр дараагийн шаансаа алдах гээд байгаал байхгүй юу..

би мэджийнаа. юу мэджаагаан гэхээр, тэд бөгсөө хацайлж, амиа аргацаажаагааг мэдкүү байна. гэхдээ, байдал хүнд, ноцтой, аюултай байгааг, гамшигийн харанга дэлдэж байгааг......

 

, япон оронд цэл залуугаараа хорин хэдэн удаа хагалгаанд орсон хүмүүс их олон байдгийг мэдэх үү. махаа цүсүүлж, ясаа хусууулдаг юм. идээ бээрийг нь ингэж цэвэрлэхээс өөр арга байхгүй.. төрлөхийн.... 8...

хүүхнүүд буруугүй эээ...

залууст ч буруу байхгүй...

нас....

цаг үед.... буруу байхгүй

нэг бол тэврээд хэвтэхэд тэвэр дүүрмээр /тэвэрсэн гар хэд ороочхоор нарийхан биш/ налаад суухад дарагдаад уначихмаар биш тийм ханагар эрчүүлд дуртай....

нөгөө бол тийм тэнэг манаасан юмнууд хэрэггүй ээ, ухаалаг боловсон залуус байх хэрэгтэй гэх....

/хөөш бүсгүйчүүд сайхан залууд биш сайн залууд дурладаг юм шүү/ гэж нэгэн нь хэлсэн юм

юу түрүүнд алиа марз ангийн тууль нь биш гэх юмаа гэхэд хоржоонтой үг хэлдэг, хүн инээлгэдэг ярианд нь боловсрол мэдлэг шингэсэн бол дуртай.... а харин сонголтоо бол, өөри...

Багад 14 р сургуульд сурдаг байх. Бага ангийн багш маань Насанжаргал гэж тэргүүний шилдэг багш байх. Гэрт ээж, ангид багш маань л хүмүүжүүлсэн дээ. Хүүхэд нэг бүрийн төлөө чин санаанаасаа тулж ажилладагсан. Миний энэ зэрэгтэй яваагийнх, нийгэмд зөв хүн болоод явж байгаагийнх Насаа багшийн маань гавъяа. Энэ хүнийг би дурсахгүй байж чадахгүй ээ.

Сүүлд мөрдөн байцаагч хийж байхад- уржнан жил нэг хүн амины хэрэг/  дүү нь ахыгаа хөнөөсөн/ гарсан юм. хэргийн газрын үзлэг энээ тэрээ хичээд өрөөндөө талиййгаачын эхнэрийг хохирогчоор байцаасан юм. Тэгтэл тэр хүн намай  " хүүеэ Миний хүү ажил сайн уу?...

аав маань өнгөрөөд удаагүй байна. Бүх ачааг үүрээд, ар гэрийн амьдрал тэр агуу хүн дээр байсаныг сүүлд л ухаарсан даа.  Хаая нэг загнуулахаараа , жавтий хүртэхээээрээ учиргүй гомддогсон. Юунд нь гомддог байсан юм бээ дээ. нэг удаа саяхан даа сүрхий уурлаад би гэж  үг даахгүй тэнэг толгой бүх хувцасаа аваад "Танайхаас явна " гээд гарч билээ. Тэнэг хэлэх ч үг алга.

Ахиад нэг загнуулахсаан, жавтий хүртэхсэээн. Бурхан аав маань . Хаая нэг үг хэлдэгсэн. Барагтай бол дуугараад байхгүй. Хэлсэн үг нь аймаар жинтэй.  Алтан шарил дээр нь хэлсэн андгай тангарагаа биелүүлнээ заавал. Тэр агуу хүний талд н...

ажил энэ тэр гэсээр байгаад нийгмийнхээ нэг хэсэг, боол болчиждээ. Бид

Хаа байгаа юу хийгээд байгааг ойлгохоо байчиж.  Тэнэг юм ши г дэрвэлзээд, дарвалзаад л ......

хөгшин ээждээ очихиийнсаан. Хэдэн сар ч очоогүй юм бэ . Ойрхон байж нэг ороод гарчихгүй. Хөөрхий эмээ маань харж л суугаа байхдаа.  Ерөөсөө энэ амралтийн өдөр очиноо.  Гарын цайг нь хашраанаа. Сайхан ш дээ. Багад л өвөр дээр нь эрхлээд л чихэр хийдэг төмөр хайрцагийг нь сахиад суудаг сан.   тараг сүү, ааруул ийг нь мөн ч их цааш харуулсандаа.

Голын эрэг дээр нэг удаа  бөөнөөрөө ах дүү нараараа очоод тэгсэн хөгшин ээж тэр хавиар...

Арын сайхан хангай нутагт од түгэхийг харах юутай сайхан бэ

Сэлэнгэ мөрний хөндийд өглөөд суунаглах өтгөн манан будан хөшилдөхийг харах юутай сайхан бэ

Дорноды тэргэл саранд шөнөжин дуулах юутай сайхан гээч

Алтайн хөх уулсад мацах юутай сайхан

анга-мал говь нутгийн баян бүрд нь юутай сайхан

яг л дэлхий дээвэрт буй мэт яг л нисэж буй мэт яг л дэлхий бөөрөнхий гэдгийг олж хармаар, яг л амьдралын зорилго мэт оргил, яг л халуун гал мэт говь хангай уул тал минь....

өнгөрсөн жил үхэр мал барьж иддэг нэгэн бяцхан динозавр гарч ирсэн гэнэ. хойд хоёр хөл дээрээ гүйдэг үнэг шиг тэр амьтан бүр айл ...

/анхны бичлэг/

тарган мал тал бүрийн ашигтай гэдэг шиг бүдүүн байх бүх төрлийн өвчинтэй гэнэ. шинэ жилээс урьдаар таалагдсан хувцсандаа таармаар байгаа бүсгүйчүүдээс асуух гэсэн юм.

бүгд бүдүүн биш тул бас өөр зүйлсийн тухай ярих гэсэн юм. харилцааны тухай бас хайр дурлалын тухай, амьдралын тухай асуудлуудын тухай, нэг нэгэнд хань болох тухай, ажил амралтаа хэрхэн зохицуулж, алжаалаа тайлах тухай, эрүүл мэндийн тухай бичихийг хүссэн юм. аль сэдвээр хамгийн эхэнд бичих вэ ?

...

энэ одоо хаашаа юм бэ, суулгадаг ханиад гарсан гэнэ үү, гэдэс дотор авдаг, нэг тийм халдварт өвчин ч гэнэ үү, шингэн энэ тэр алдаад үхдэг.... янзан бүрийн химийн хорт бодистой ус, хүнсний ногоон дээрээс асгаж байхын гэнэ,.. тэгээд өтөж мууддаггүй, ялаа шумуул суудаггүй юм байх, долоо хоноод л нөгөөдөх нь ууршаад алга болчихдог юм гэнэ ээ. мэдэхгүй юм, шуудайтай ногоонуудыг нэвчин урсах цагаан хөөстэй ус газраар урссан мөр нь лав долоо хоногийн дараа байж л байсан-даг..

ямар гээгчийн ялаа шумуул яасан гэнэ үү, хүний амиа гэж хэврэгхэн юм даа... юун дээр ч тогтож байдаг юм.

Чингис хаан шархадс...